معرفی دانشکده الهيات، معارف اسلامی و ارشاد - آشنایی با رشته علوم قرآن و حدیث

فهرست مطلب

آشنایی با رشته علوم قرآن و حدیث

پيشينه رشته:

قرآن كريم و احاديث منقول از رسول خداصلي الله عليه و آله و اهل بيتعليهم السلام در همه فرق اسلامي به عنوان اصلي‌ترين منبع شناخت معارف و آموزه‌هاي ديني شناخته مي‌شود. مطالعه و بررسي اين منابع از صدر اسلام تا كنون يكي از مهم‌ترين دانش‌هاي ديني به حساب مي‌آيد. تفسير قرآن كريم، جمع‌آوري و بررسي صحت روايات، تاريخ قرآن كريم و احاديث و... از جمله موضوعاتي است که همواره مورد مطالعه دانشمندان اسلامي بوده است و سابقه‌اي به عمر اسلام دارد. لکن اين دانش با تأسيس دانشگاه، برای نخستين بار به صورت رشته دانشگاهی در سال 1313 در دانشکده معقول و منقول (دانشکده الهيات امروزی) دانشگاه تهران تدريس گرديد و امروزه نيز در دانشگاه‌هاي ديگر تدريس مي‌شود. اين رشته در دانشگاه بيشتر با محوريت بررسي‌هاي تاريخي و علوم مختلف درحوزه قرآن و حديث شكل گرفته است.

موضوع رشته:

اين رشته در دانشگاه بيشتر با محوريت بررسي‌هاي تاريخي و علومي شكل گرفته است كه وظيفه آنها بررسي مسائل محتوايي و شكلي حوزه قرآن و حديث است. در اين رشته به موضوعاتي همچون تفسير قرآن كريم، روش‌هاي فهم قرآن كريم، تاريخ قرآن كريم و احاديث، روش‌هاي بررسي صحت اسناد روايات و... پرداخته مي‌شود. اين نوع از بررسي‌ها تأثير مستقيمي در فهم صحيح و برداشت‌هاي بدون انحراف از منابع ديني دارد. فقها كه وظيفه استنباط احكام الهي از منابع ديني را بر عهده دارند، يكي از مهم‌ترين مصرف‌كنندگان مستقيم توليدات علمي اين رشته هستند. دفاع علمي و مستند از ساحت دين مبين اسلام، کوشش در جهت کاربردي سازي علوم قرآن و حديث در راستاي پاسخگويي به مسائل روز اجتماعي و تکيه بر مطالعات ميان رشته‌اي و تلفيقي و گسترش زمينه پيوند زبان‌شناسي، انسان‌شناسي و علوم تربيتي با علوم قرآن و حديث از اهداف اين گروه و رشته علمي است.

دروس، گرایش‌ها و مقاطع تحصيلی رشته:

دوره تحصیلی در رشته علوم قرآن و حديث، به صورت کارشناسی ارشد پیوسته می‌باشد که به صورت پنج سال کارشناسی و دو سال کارشناسی ارشد تعریف شده است. دانشجویان در طول دوره تحصیلی کارشناسی ارشد پیوسته حدود 230 واحد را می‌گذرانند.

دانشجويان اين رشته همانند ديگر دانشجويان دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام، علاوه بر دروس تخصصی، حدود 80 واحد دروس در ديگر حوزه‌های معارف اسلامی (فقه، اصول فقه، دوره مطالعاتی آثار استاد شهید مطهری، تفسیر و تدبر در قرآن کريم، قواعد و مکالمه زبان عربی، تاریخ اسلام و...) و همچنین زبان انگلیسی را در طول تحصیل می‌گذرانند.

از جمله دروس تخصصی اين رشته در اين مقطع می‌توان به تاريخ قرآن کريم، تاریخ حديث، تفاسیر موضوعی (تفسیر اخلاقی، تفسیر اجتماعی، تفسیر عرفانی، تفسیر فلسفی و...) روش‌های تفسیری، معناشناسی، زبان‌شناسی، انسان‌شناسي و... اشاره نمود. هر ساله، بخش مهمی از دانش‌آموختگان اين رشته در مقطع دکتری دانشگاه‌های کشور جهت ادامه تحصیل پذیرفته می‌شوند.

دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام، در مقطع دکترای تخصصی رشته علوم قرآن و حديث نیز دانشجو می‌پذیرد. دوره دکتری در اين رشته نیز از حیث شرایط تحصیلی مانند دو رشته قبل می باشد.

کارکر‌دها و توانمندسازی‌های رشته:

دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام که با رویکردی تلفيقی به توليد دانش می‌نگرد، بخشی از رشته‌های خود را به عنوان رشته مادر و مبنایی برای تبيين پایه‌های اين رويکرد تلفيقی قلمداد می‌کند. بر اين اساس برنامه‌هاي اين رشته به گونه‌اي طراحي شده است كه دانشجويان به صورت دانشگاهي و علمي با قالب‌ها و محتواهاي ديني آشنا شوند و ديگر حوزه‌های دانش در دانشگاه و خارج از آن از محصولات اين دانش برای توليدات خود بهره ببرند. بنابراين در اين رشته تلاش مي‌شود برنامه‌های آموزشی به گونه‌ای سامان یابد که دانش‌آموختگان اين دانشگاه بيشتر در حوزه‌های پژوهشی و مطالعاتی توانمند گردند.

بر اين اساس از جمله فعالیت‌های علمی امکان‌پذير توسط دانش‌آموختگان اين رشته می‌توان به تدريس در دانشگاه‌ها، ورود به عرصه‌های فرهنگی و فعاليت‌های پژوهشی در مؤسسات مربوطه اشاره نمود. البته بخشی از دانش‌آموختگان اين رشته جذب فعاليت‌های اجرایی و فرهنگی نظير مديريت قرآني و ديني نيز می‌شوند هرچند اين نوع از فعاليت‌ها در اولويت دانشگاه نيستند.

معرفی گروه علوم قرآن و حديث:

مديريت اين گروه بر عهده آقای دکتر احمد پاکتچی پژوهشگر برجسته حوزه قرآن و حديث، تاريخ، زبان‌شناسی و معناشناسی بوده است. در حال حاضر، گروه علوم قرآن و حديث دارای 5 عضو هيأت علمی (متشکل از سه دانشيار و دو استاديار) می‌باشد.

 

 

برای آشنایی بیشتر: وب سایت دانشکده الهیات